3. Hoogtijdagen Verzet

Apeldoorner Roel Drees wordt in september 1940 opgepakt als oprichter van de Oranjewacht. Hij komt in 1943 vrij, maar moet gelijk weer onderduiken. Een door de Duitsers gezochte inspecteur van politie met schuilnaam Jansen zit op hetzelfde onderduikadres in Den Haag. Samen vluchten ze naar Engeland waar Jansen de droppings voorbereidt.

Via het onderduikadres komen de Engelsen uiteindelijk weer uit bij Drees. Omdat hij contacten heeft met de KP in Apeldoorn komen ze via Jan Noteboom (lid Oranjewacht) en Schalk Toom uit bij Joop Abbink. Abbink vertouwt het niet, maar als hij bij navraag in Den Haag uitkomt bij Drees blijkt het veilig. Een eerste bespreking vindt plaats in Den Haag in de christelijke huishoudschool aan de Ruiterstraat 34. De directrice werkt graag mee en heeft onder de vloer een geheime vergaderruimte.

Abbink zegt zijn medewerking toe en neemt contact op met een vertrouwenspersoon bij Staatsbosbeheer. Samen met Nico Mulder ten Cate en boswachter Kersten (jachthuis Gortel) en Huiskamp (Niersen) worden mogelijke droppingsvelden uitgekozen. Uiteindelijk selecteren de Engelsen de gebieden die in aanmerking komen voor wapendroppings. Op het veld te Gerwen onder Putten, codenaam YEW, vindt op 31 augustus 1944 de eerste dropping plaats. Een KP-groep uit Rotterdam vangt daar de gedropte containers op. Ze verblijven op boerderij De Veldhof van boer Timmer.

Een van de andere gebieden is de Zesendertig Bunder, codenaam RUMMY III. De Zesendertig Bunder is een stuk kaalslag in het bos dat al ver voor de oorlog is afgebrand. Het ligt naast De Kroondomeinen boven Apeldoorn bij de Noorderheide tussen Elspeet, Vierhouten en Gortel. Er wordt tussen de 30 en 40 ton aan wapens, munitie, springstof en levensmiddelen gedropt. Daar zit bijvoorbeeld ook de allereerste penicilline van Nederland bij voor de dokter van het Verscholen Dorp. De materialen worden in langwerpige ronde containers, hangend aan een parachute, gedropt. Omdat de containers tot 300 kg kunnen wegen zijn ze voorzien van een stootrubber.

Zo worden over vier nachten verspreid 15 tot 24 containers per keer gedropt die tegen de ochtend moeten zijn opgeborgen. De containers worden per vrachtwagen naar één van de opslagplaatsen van Westhoff vervoerd bij de Eendracht of aan het Biddemanspad in Apeldoorn. Dat maakt dat de Zesendertig Bunder waarschijnlijk het grootste droppingsveld van Nederland is geweest.

Zo vangen onder andere Piet Niewold (schuilnaam Wiebe) als ploegleider, Johan Middelbeek (auteur van “Ik draag U op”), Hans van der Riet, Adriaan Nagtegaal (schuilnaam Jen), de broers Auke (schuilnaam Kees) en Klaas Zeilstra, Wim Roebeling (schuilnaam Annie), Johan Anema (schuilnaam Karel), Hugo Nuis (schuilnaam Huug) en Joop Abbink de eerste containers op.

De Zesendertig Bunder en de bossen er omheen zijn van Van Beuningen die daar samen met zijn vrouw in een grote boerderij woont. Niet ver van de boerderij staat een watermolen waar de KP-Apeldoorn eerst verblijft. Maar met goedkeuring van Van Beuningen verkassen ze naar twee houten hutten iets verderop. De tuinman van Van Beuningen, Willem van Putten, brengt maaltijden en helpt de jongens.

In de twee hutten zit de KP-Apeldoorn met soms wel 18 man. Waarschijnlijk in verschillende samenstelling. Op een gegeven moment helpen zoveel man mee dat er een derde hut wordt gemaakt. Als ’s avonds via de BBC Radio Oranje of Radio België de slagzin wordt omgeroepen: “Het komt weer als mosterd na de maaltijd.”, dan weten ze dat er die nacht een dropping staat gepland voor de Zesendertig Bunder.

Het werk is niet alleen gevaarlijk vanwege de Duitse patrouilles, maar ze moeten ook regelmatig terug naar Apeldoorn. In de vroege ochtend van 6 september 1944 vindt er een vuurgevecht plaats tussen een aantal man van de KP-Apeldoorn en een aantal WA (Weerbaarheids Afdeling van de NSB) leden. De beruchte commandant Knigge, bijgenaamd “Hoedje”, houdt Piet Nieuwold, Johannes Steenwelle en Wim Roebeling aan. “Hoedje” wil ze op de wagen meenemen en dat is voor Niewold voldoende aanleiding om zijn pistool uit zijn binnenzak te trekken en te vuren. Ook Roebeling trekt zijn pistool en schiet. Een aantal “zwarthemden” worden neergeschoten waaronder de commandant Knigge en Van Gameren. Nieuwold schiet Steenwelle daarbij per ongeluk door zijn pols. Nieuwold en Roebeling gaan er vandoor en als de andere landwachten aan komen rennen voert Steenwelle een toneelstuk op dat hij is beschoten door “die vuile terroristen”. Steenwelle wordt door de politie naar het ziekenhuis aan de Sprengenweg gebracht. Daar wordt hij niet veel later bevrijd door hoofdagent Hendrik Ouwejan, Joop Abbink en Cor van den Dool.

Van Beuningen, zijn vrouw en tuinman Willem van Putten weten van begin af aan van de droppings. Op 9 oktober 1944 worden 25 containers gedropt waarvan er de volgende dag 13 niet meer tijdig kunnen worden weggehaald. Van Beuningen en Van Putten verbergen ze zo goed als mogelijk. Als ze beiden later worden opgepakt, waarbij Van Putten zwaar wordt verhoord, vertellen ze niks.

Samenstelling KP-groepen Apeldoorn

Gewestelijk Sabotagecommando

• Cees Stoové (Grote Kees)
• Joop Abbink
• Schalk Toom (Koen)
• Cor van den Dool
• Gé Joosten (Bob)
• Ab Kleisen (Gijs)
• Arent Smit (De Lange)

KP-1

• Karel Anema
• Anne Hilbrink (Wim Graafland)
• Ad Nagtegaal (Jen)
• Piet Niewold (Wiebe)
• Huug Nuis
• Wim Roebeling  (Annie)
• Piet Verburg (Rooie Piet)
• Auke Zeilstra (Kees)
• Klaas Zeilstra     

KP-2

• Peter van Geffen            
• Sam Hendrikse  
• Cees Mondria   
• Piet Nagtegaal 
• Ton Raamsdonk              
• Koos Trenning  
• Henk Wienke    

KP-3

• Jan van de Graaf      
• Marten Lubberts             
• Cor Rooy
• Ben Sybrand
• H.C. Vincent (Bartje)
• Herman van der Zee
• “Leo” (Steef van Keulen)

KP-4 Rotterdam aangevuld met *Apeldoorn

• Jaap Buist
• Christiaan Ketel
• Henk Verkuijl
• *Jan Blankesteijn
• *Joop Balk (Dr. Splinter)
• *Pieter van der Meer

Koerier(ster)

• Alie Meursing (zuster Marie)
• Trijnt Krijger
• Ninette Opolski (Jetje van Galen)
• Jan Schut
• Hans van der Riet
• Johan Middelbeek