12. Zendpost Nijverheidsstraat

10 januari 1945

Binnen het Gewest 6 (Veluwe) zijn op verschillende plekken ondergrondse zendposten actief die verbindingen onderhouden binnen bezet gebied in Nederland, met Engeland en reeds bevrijd gebied. Ze maken gebruik van de telefoonnetwerken van de PTT en PGEM. Aan de Rustenburgstraat en Sprengenweg 14 bevinden zich zo’n zendpost.

Klik hier voor het hele verhaal

Met de razzia in de Wieselse Bossen van 10 oktober 1944 heeft de KP-Apeldoorn geen zender meer tot haar beschikking. En met de arrestaties van Joop Abbink, Schalk Toom en moord op de broers Zeilstra en Wim Roebeling moet de KP-Apeldoorn zich weer herpakken. De razzia van 2 december 1944 zal ook niet hebben geholpen. Gelukkig is Toom wel weer beschikbaar en begint weer een KP-Apeldoorn/BS te formeren.

Gerrit Meerhof wist tijdens zijn vlucht uit de Wieselse Bossen uit handen te blijven van de Duitsers en start eind november aan de Nijverheidsstraat 7 weer met zendactiviteiten. Er wordt vergeefs contact gezocht met Nijmegen, maar uiteindelijk weet P.J. ten Haaft met de juiste zendcode een verbinding tot stand te brengen. Ten Haaft was codespecialist van de Radiodienst en leraar. Aan de Nijverheidsstraat 7 is het een komen en gaan van de KP.

Het is niet duidelijk of de zender is gepeild door de Duitsers of dat het adres al bekend was, maar op 10 januari 1945 vallen ze de woning binnen. Dat is vlak voor een geplande verplaatsing van de zender. De Duitsers vinden de zender en arresteren Gerrit Meerhof, zijn vrouw Dina Oosterman. Fred Meijer (marconist), Johan Anema (schuilnaam Karel) en koerierster Trijntje Krijger.

In het huis aan de overkant, Nijverheidsstraat nummer 5 wonen de ouders van Gerrit Meerhof. Dat huis wordt ook doorzocht. Onder de grond van een schuurtje vinden de Duitsers een kist handgranaten. Ook de ouders van Gerrit Meerhof, Cees Meerhof en Jintje Diphoorn, zijn broertje Bertus, Jaap Stel, een andere aanwezige marconist en Zuster Wolf worden gearresteerd.

De SD zet een val en de SD-ers Thonon en Chantraine blijven achter voor wie zich nog komt melden. Zo wordt een daar ondergedoken student Alfred van der Poll opgepakt en houthandelaar Jan Pol die een accu komt ophalen. Ook Adriaan Nagtegaal (schuilnaam Jen) klopt aan en wordt door de twee SDers, samen met Jan Pol in de achterkamer vastgehouden.

Als Thonon bij de deur gaat kijken waar de aflossing blijft grijpt Nagtegaal zijn kans en slaat Chantraine met een melkfles neer. Daarna is niet precies duidelijk wat er gebeurt: Chantraine wordt door een schot dodelijk getroffen. Maar is dat door een schot van Nagtegaal of een interne SD afrekening door Thonon? Nagtegaal springt uit het keukenraam, maar Thonon schiet hem in de rug neer. Dodelijk verwond blijft hij in de tuin liggen.

De volgende dag, 11 januari 1945, wordt Ten Haaft gearresteerd. Trijntje Krijger komt later levend uit kamp Westerbork terug. Ten Haaft overleeft ook de oorlog. Jan Pol wordt na zijn arrestatie vrijgelaten. Hij verklaart later dat Nagtegaal Chantraine neerschoot hoewel er vraagtekens zijn over die verklaring.


Over de personen

Gerrit Arend Meerhof

10 januari 1945

Gerrit Meerhof zit tot over zijn oren in het Apeldoorns verzet. Na alle arrestaties van de KP-Apeldoorn moet deze weer worden opgebouwd.

Cornelis Meerhof

10 januari 1945

Cees Meerhof heeft handgranaten verstopt als de SD het huis van zijn zoon aan de overkant overvalt.

Johannes Anema

10 januari 1945

Johan Anema (schuilnaam Karel) is vanaf het eerste uur betrokken bij de KP-Apeldoorn. Maar daarvoor is hij al berucht van verzetswerk.

Frederik Hendrik Meijer

10 januari 1945

Fred Meijer is marconist van beroep en is de seiner bij de zendpost aan de Nijverheidsstraat.

Jakob Stel

10 januari 1945

Jacob Stel werkt ook op de geheime zender aan de Nijverheidsstraat als de SD daar een overval pleegt.

Alfred Catharinus van de Poll

10 januari 1945

Alfred van de Poll zit ondergedoken aan de Nijverheidsstraat als de SD daar een overval pleegt.

Adriaan Cornelis Nagtegaal

10 januari 1945

Ad Nagtegaal (schuilnaam Jen) zit diep in het verzet. Eerst in Amsterdam en daarna bij de KP-Apeldoorn. Nietsvermoedend loopt hij het huis aan de Nijverheidsstraat binnen.