Na het verraad en executies van de “Vrije Groep Narda” en de razzia in Apeldoorn op 2 oktober 1944 voor de te werkstelling aan de IJssellinie wordt het de leden van de knokploeg (KP) Apeldoorn te heet onder de voeten. De Apeldoornse KP-1, KP-2 en KP-3 groepen duiken onder in de bossen bij Gortel en Vierhouten.
Klik hier voor het hele verhaal
De staf van de LO en KP-Apeldoorn verlaat hun commandopost aan de Sprengenweg 14 en vlucht de bossen boven Wiesel in. Joop Abbink, Schalk Toom (schuilnaam Koen), Cees Stoové (schuilnaam Oude Kees of Grote Kees), Cor van den Dool, Gé Joosten (schuilnaam Bob), Seerp Postma (schuilnaam Witte Dirk), “Gerrit”, “Bert” en “Ben” nemen hun intrek in de bossen boven Wiesel in een vakantiehuisje “Onze Pondok” met daarachter het huisje “Bie de Zandhegge”.
Postma was als student al betrokken bij de hulp aan onderduikers. In oktober 1943 vluchtte hij via Frankrijk, de Pyreneeën en Gibraltar naar Engeland. Als S.A.S. agent komt hij terecht bij Bureau Bijzondere Opdrachten (ook wel suicide society genoemd) en wordt samen met “Gerrit” (Reisiger) en “Bert” (A. van Beek) in de nacht van 7 op 8 augustus 1944 gedropt in de Wieringermeer. In Apeldoorn worden ze samengevoegd met “Ben” (Cieremans) die vier dagen in de buurt van Rotterdam was gedropt. Gerrit is marconist, Bert is seiner en Ben is wapeninstructeur.
Vanuit de Wieselse bossen worden de sabotageacties en opvangen van de droppings voortgezet. Met de illegale zender en de zendposten verspreid over de Veluwe houdt de staf contact met Engeland. Wapens uit droppings, ook nog die van 9 oktober 1944 op de 36 Bunder worden zelfs nog opgeslagen in “Onze Pondok” vroeg in de ochtend van 10 oktober. De dropping op De Hertenkamp kon niet meer worden geborgen
Veel sabotageacties vinden plaats aan spoorlijnen waarbij rekening moet worden gehouden met represailles voor de bevolking. Zo wordt een toneelstuk opgevoerd waarbij Anne Hilbrink (schuilnaam Wim Graafland) verkleed als een als Engelse Tommy de spoorlijn tussen Apeldoorn en Deventer opblaast. Een aantal toeschouwers denken inderdaad dat het de “eerste” Engelsen zijn. Als bewijs laat Hilbrink een pakje Engelse sigaretten liggen en er wordt een parachute achtergelaten. De Ortskommandant vindt daardoor dat van vergeldingsmaatregelen geen sprake kan zijn.
Op 10 oktober 1944 vindt er een grote razzia plaats in de bossen boven Apeldoorn. Tussen Wiesel, Elspeet, Vierhouten, Epe en Emst drijven meer dan 40.000 SS- en Wehrmacht soldaten dit gebied af. De oorzaak is niet bekend. Is het verraad of hebben de Duitsers lucht gekregen van de illegale zender?
Postma, “Gerrit”, “Ben” en “Bert” zijn al eerder die ochtend westwaarts vertrokken na opdracht van LKP. Joosten sliep toevallig thuis. Als Abbink, Toom en Stoové dichtbij hun schuilplaats schoten horen vluchten ze direct weg. Onderweg komen ze een groepje onderduikers tegen die ze waarschuwen voor het gevaar. Abbink weet de kristallen van de geheime zender nog snel te verstoppen, zodat die niet in de handen van de Duitsers kunnen vallen. Tijdens de vlucht verstuikt Toom zijn enkel. Abbink blijft bij hem en Stoové vlucht samen op met de onderduikers.
Met deze drijfjacht loopt de KP-Apeldoorn zware verliezen op. In de Gortelse bossen worden Wim Roebeling en de broers Auke en Klaas Zeilstra opgepakt en opgebracht naar een centrale post van de Duitsers in Vierhouten. Ze worden daar mishandeld en uiteindelijk doodgeschoten. Marten Lubberts en Herman van der Zee worden opgepakt. De SD vindt de naam van Lubberts op een registratieformulier die hij begin september 1944 had getekend. Lubberts wordt op transport gezet naar Neuengamme en Wöbbelin waar hij op 15 mei 1945 overlijdt. Omdat Van der Zee zich niet wilde laten registreren had de SD geen bewijs tegen hem en laat hem uiteindelijk vrij uit Willem III kazerne.
Abbink en Toom worden samen opgepakt. Via een centraal verzamelpunt en verhoor in de Echoput worden ze bij de Julianatoren gescheiden en verder vervoerd en gevangen gezet. Abbink in de Willem III kazerne en Toom in Doesburg. Stoové weet te ontsnappen en duikt onder in Laag Buurlo bij Van Vloten Augustijn die hij kent omdat de KP-Apeldoorn daar ook wapens heeft opgeslagen.
In de SD Dienststelle aan de Van Rhemenslaan wordt Abbink zwaar ondervraagd door de Duitser Ferdinand Frankenstein en Belg Willy Vandevelde. Abbink disselt een verzonnen verhaal op waar ze half intrappen. Genoeg om niet ter dood te worden veroordeeld, echter te weinig om te worden vrijgelaten. Joop Abbink wordt getransporteerd naar het Polizeiliches Durchgangslager in Amersfoort en gaat van daaruit door naar Neuengamme. Schalk Toom weet uit de gevangenis van Doesburg te ontsnappen en vervoegt zich weer bij de KP-Apeldoorn.
“Gerrit”, “Ben”, “Bert” en Seerp Postma weten uit handen van de Duitsers te blijven. Postma blijft in het westen van Nederland. Ook “Gerrit” gaat door met seinen. Met beiden zal het niet goed aflopen. Postma wordt opgepakt bij de Kamer van Koophandel. “Gerrit” wordt tijdens een van zijn laatste acties ook opgepakt en gedeporteerd.
Het Apeldoorns Verzet 