7. Razzia Wieselse Bossen

De Engelsen selecteren gebieden die in aanmerking komen voor wapendroppings. Een van die gebieden is de Zesendertig Bunder, codenaam RUMMY III. De Zesendertig Bunder is een stuk kaalslag in het bos dat al ver voor de oorlog is afgebrand. Het ligt naast De Kroondomeinen boven Apeldoorn bij de Noorderheide tussen Elspeet, Vierhouten en Gortel.

Er wordt tussen de 30 en 40 ton aan wapens, munitie, springstof en levensmiddelen gedropt. Daar zit bijvoorbeeld ook de allereerste penicilline van Nederland bij voor de dokter van het Verscholen Dorp. De materialen worden in langwerpige ronde containers, hangend aan een parachute, gedropt. Omdat de containers tot 300 kg kunnen wegen zijn ze voorzien van een stootrubber.

Zo worden over vier nachten verspreid 15 tot 24 containers per keer gedropt die tegen de ochtend moeten zijn opgeborgen. De containers worden per vrachtwagen naar één van de opslagplaatsen van Westhoff vervoerd bij de Eendracht of aan het Biddemanspad in Apeldoorn. Dat maakt dat de Zesendertig Bunder waarschijnlijk het grootste droppingsveld van Nederland is geweest.

Zo vangen onder andere Piet Niewold (schuilnaam Wiebe) als ploegleider, Johan Middelbeek (auteur van “Ik draag U op”), Hans van der Riet, Adriaan Nagtegaal (schuilnaam Jen), de broers Auke (schuilnaam Kees) en Klaas Zeilstra, Wim Roebeling (schuilnaam Annie), Johan Anema (schuilnaam Karel), Hugo Nuis (schuilnaam Huug) en Joop Abbink de eerste containers op.

De Zesendertig Bunder en de bossen er omheen zijn van Van Beuningen die daar samen met zijn vrouw in een grote boerderij woont. Niet ver van de boerderij staat een watermolen waar de KP-Apeldoorn eerst verblijft. Maar met goedkeuring van Van Beuningen verkassen ze naar twee houten hutten iets verderop. De tuinman van Van Beuningen, Willem van Putten, brengt maaltijden en helpt de jongens.

In de twee hutten zit de KP-Apeldoorn met soms wel 18 man. Waarschijnlijk in verschillende samenstelling. Op een gegeven moment helpen zoveel man mee dat er een derde hut wordt gemaakt. Als ’s avonds via de BBC,Radio Oranje of Radio België de slagzin wordt omgeroepen: “Het komt weer als mosterd na de maaltijd.”, dan weten ze dat er die nacht een dropping staat gepland voor de Zesendertig Bunder.

Het werk is niet alleen gevaarlijk vanwege de Duitse patrouilles, maar ze moeten ook regelmatig terug naar Apeldoorn. In de vroege ochtend van 6 september 1944 vindt er een vuurgevecht plaats tussen een aantal man van de KP-Apeldoorn en een aantal WA (Weerbaarheids Afdeling van de NSB) leden. De beruchte commandant Knigge, bijgenaamd “Hoedje”, houdt Piet Nieuwold, Johannes Steenwelle en Wim Roebeling aan. “Hoedje” wil ze op de wagen meenemen en dat is voor Niewold voldoende aanleiding om zijn pistool uit zijn binnenzak te trekken en te vuren. Ook Roebeling trekt zijn pistool en schiet. Een aantal “zwarthemden” worden neergeschoten waaronder de commandant Knigge en Van Gameren. Nieuwold schiet Steenwelle daarbij per ongeluk door zijn pols. Nieuwold en Roebeling gaan er vandoor en als de andere landwachten aan komen rennen voert Steenwelle een toneelstuk op dat hij is beschoten door “die vuile terroristen”. Steenwelle wordt door de politie naar het ziekenhuis aan de Sprengenweg gebracht. Daar wordt hij niet veel later bevrijd door hoofdagent Hendrik Ouwejan, Joop Abbink en Cor van den Dool.

Van Beuningen, zijn vrouw en tuinman Willem van Putten weten van begin af aan van de droppings. Op 9 oktober 1944 worden 25 containers gedropt waarvan er de volgende dag 13 niet meer tijdig kunnen worden weggehaald. Van Beuningen en Van Putten verbergen ze zo goed als mogelijk. Als ze beiden later worden opgepakt, waarbij Van Putten zwaar wordt verhoord, vertellen ze niks.

Na het verraad en executies van de “Vrije Groep Narda” en de razzia in Apeldoorn op 2 oktober 1944 voor de te werkstelling aan de IJssellinie wordt het de leden van de knokploeg (KP) Apeldoorn te heet onder de voeten. De Apeldoornse KP-1, KP-2 en KP-3 groepen duiken onder in de bossen bij Gortel en Vierhouten.

De staf van de LO en KP-Apeldoorn verlaat hun commandopost aan de Sprengenweg 14 en vlucht de bossen boven Wiesel in. Joop Abbink, Schalk Toom (schuilnaam Koen), Cees Stoové (schuilnaam Oude Kees of Grote Kees), Cor van den Dool, Sep Postma (schuilnaam Witte Dirk), Gerrit Meerhof en “Bart” nemen hun intrek in de bossen boven Wiessel in een vakantiehuisje “Onze Pondok” met daarachter het huisje “Bie de Zandhegge”.

Vanuit de Wieselse bossen worden de sabotageacties en opvangen van de droppings voortgezet. Met de illegale zender en de zendposten verspreid over de Veluwe houdt de staf contact met Engeland. Wapens uit droppings, ook nog die van 9 oktober 1944 worden zelfs nog opgeslagen in “Onze Pondok”.

Veel sabotageacties vinden plaats aan spoorlijnen waarbij rekening moet worden gehouden met represailles voor de bevolking. Zo wordt een toneelstuk opgevoerd waarbij Anne Hilbrink (schuilnaam Wim Graafland) verkleed als een als Engelse Tommy de spoorlijn tussen Apeldoorn en Deventer opblaast. Een aantal toeschouwers denken inderdaad dat het de “eerste” Engelsen zijn. Als bewijs laat Hilbrink een pakje Engelse sigaretten liggen en er wordt een parachute achtergelaten. De Ortskommandant vindt daardoor dat van vergeldingsmaatregelen geen sprake kan zijn.

Op 10 oktober 1944 vindt er een grote razzia plaats in de bossen boven Apeldoorn. Tussen Wiesel, Elspeet, Vierhouten, Epe en Emst drijven meer dan 40.000 SS en Wehrmacht soldaten dit gebied af. De reden is niet bekend. Is het verraad of hebben de Duitsers lucht gekregen van de illegale zender?

Postma, Meerhof en “Bart” zijn al eerder die ochtend westwaarts vertrokken. Als Abbink, Toom en Stoové dichtbij hun schuilplaats schoten horen vluchten ze direct weg. Onderweg komen ze nog een groepje onderduikers tegen die ze waarschuwen voor het gevaar. Abbink weet de kristallen van de geheime zender nog snel te verstoppen, zodat die niet in de handen van de Duitsers kunnen vallen. Tijdens de vlucht verstuikt Toom zijn enkel. Abbink blijft bij hem en Stoové gaat zijn eigen weg.

 Met deze drijfjacht loopt de KP-Apeldoorn zware verliezen op. In de Gortelse bossen worden Wim Roebeling en de broers Auke en Klaas Zeilstra opgepakt en opgebracht naar een centrale post van de Duitsers in Vierhouten. Ze worden daar mishandeld en uiteindelijk doodgeschoten. Abbink en Toom worden samen opgepakt. Via een centraal verzamelpunt en verhoor in de Echoput worden ze bij de Julianatoren gescheiden en verder vervoerd en gevangen gezet. Abbink in de Willem III kazerne en Toom in Doesburg. Stoové weet te ontsnappen en duikt onder in Laag Buurlo bij Van Vloten Augustijn waar de KP-Apeldoorn ook wapens heeft opgeslagen.

In de SD Dienststelle aan de Van Rhemenslaan wordt Abbink zwaar ondervraagd door de Duitser Ferdinand Frankenstein en Belg Willy Vandevelde. Abbink disselt een verzonnen verhaal op waar ze half intrappen. Genoeg om niet ter dood te worden veroordeeld, echter te weinig om te worden vrijgelaten.

Joop Abbink wordt getransporteerd naar het Polizeiliches Durchgangslager in Amersfoort en gaat van daaruit door naar Neuengamme. Schalk Toom weet uit de gevangenis van Doesburg te ontsnappen en vervoegt zich weer bij de KP-Apeldoorn.

Gerrit Meerhof en Sep Postma weten uit handen van de Duitsers te blijven. Meerhof komt later weer terug naar Apeldoorn en Postma blijft in het westen van Nederland. Met beiden zal het niet goed aflopen.